(ĐCSVN) - Nhạc sỹ Huy Thục đã vinh dự được gặp và biểu diễn ca khúc “ Tiếng đàn Talư”. Mỗi lần gặp Bác là nhạc sỹ lại được học một bài học về tinh thần tiết kiệm và chống lãng phí.. Những câu chuyện rất đỗi mộc mạc của Bác khiến nhạc sỹ Huy Thục không thể quên.

Trải qua hơn 50 năm sáng tác, cùng với niềm đam mê âm nhạc và tình yêu tha thiết đất nước con người Việt Nam, nhạc sỹ Huy Thục đã sáng tác một khối lượng tác phẩm khá đồ sộ, trong đó nhiều ca khúc để lại dấu ấn trong lòng người nghe như: Tiếng đàn Talư, Cô gái Pakô, Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân... Ông đã vinh dự được Bác Hồ tặng huy chương Chiến công hạng Hai cho tác phẩm “Tiếng đàn Ta Lư”. Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi là nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận đối với nhạc sỹ Huy Thục.

PV: Thưa nhạc sỹ Huy Thục, chắc ông sẽ không bao giờ quên kỷ niệm lần đầu tiên tác phẩm của ông được biểu diễn cho Bác Hồ nghe. Ông có thể kể lại kỷ niệm đó?

Nhạc sỹ Huy Thục: Hôm đó là ngày 31/12/1968, chúng tôi vào biểu diễn phục vụ Bác Hồ. Nghệ sỹ Tường Vy biểu diễn bài hát “Tiếng đàn Ta Lư”. Khi Tường Vy vừa hát xong mấy câu đầu “Đi chiến trường, gùi trên vai nặng trĩu đàn Ta Lư em cất tiếng ca vang cùng núi rừng, mừng thắng trận quê em” , tôi thấy Bác Hồ đứng dậy, Bác bảo: Dừng lại"! Lúc ấy, cả hội trường không hiểu vì sao lại dừng lại. Tôi cũng lo và cả đoàn Văn công Tổng cục Chính trị cũng lo.

Bác hỏi anh Vũ Trọng Hối, ngày đó là phụ trách đoàn Tổng cục: Chú nhạc sỹ sáng tác bài hát này có mặt ở đây không? Anh Vũ Trọng Hối thưa với Bác bài hát đó do nhạc sỹ Huy Thục sáng tác, nhạc sỹ cũng đang có mặt tại đây. Tôi liền dứng dậy: "Thưa Bác, cháu có mặt". Bác hỏi: Chú hiểu gì về người dân tộc Vân Kiều và Pa Kô? Tôi toát mồ hôi vì sợ quá, chắc là mình nói sai điều gì đây nên Bác mới hỏi vậy.

Tôi trả lời: Thưa Bác, cháu thâm nhập đồng bào Vân Kiều, Pa Kô để sáng tác, cháu để ý thấy rằng, người dân tộc Vân Kiều và Pa Kô họ không có họ, họ ơn cách mạng ơn Bác Hồ nên họ lấy họ Hồ: Hồ Văn Thông, Hồ Kơ Pang, Hồ Thị Hồng... Cháu viết bài hát này ca ngợi người Vân Kiều, Pa Kô có tấm lòng với cách mạng. Cháu thấy đồng bào Vân Kiều, Pa Kô, đàn Ta Lư đeo trước ngực, đằng sau họ gùi gạo, gùi đạn cho bộ đội. Đói họ uống nước suối, ăn rau rừng... và bộ đội giải phóng có mời họ ăn cơm vắt của bộ đội thì họ ăn. Cháu để ý thấy, suốt cả chặng đường dài như thế, dù đói đến mấy họ cũng không lấy một hạt gạo của cách mạng.

Tôi nói đến đây, không ngờ Bác Hồ quay lại một số đồng chí Bộ Chính trị và nói: Đấy, chúng ta phải học tập người Vân Kiều, Pa Kô. Họ dù phải uống nước suối, ăn rau rừng nhưng họ không tơ hào một hạt gạo của cách mạng. Ở dưới, mọi người vỗ tay. Bác hỏi: Thế bài hát này tên là gì? Tôi trả lời: Thưa Bác, bày hát này tên là Tiếng đàn Ta Lư. Bác giơ tờ chương trình lên Bác bảo: Đây, thế tại sao lại đánh là “Tieng dan Ta Lu”. Lúc đó, đồng chí Vũ Kỳ chạy lên bảo: Thưa Bác, đây là khuyết điểm của văn phòng, đánh chương trình chữ Quốc ngữ không có dấu. Bác bảo: Ừ, thế biểu diễn đi.

Không ngờ, biểu diễn cho Bác, Bác rất vui. Bác cho tôi và Tường Vy mỗi người một bông hoa, hai cái kẹo. Và một bất ngờ là đến tháng 6/1969, tôi được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai cho tác phẩm “Tiếng đàn Ta Lư”. Chị Tường Vy biểu diễn tác phẩm thành công cũng được Bác tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai.

PV: Thưa nhạc sỹ, Bác Hồ có nói với Bộ Chính trị rằng “Chúng ta phải học tập người Vân Kiều, Pa Kô. Họ dù phải uống nước suối, ăn rau rừng nhưng họ không tơ hào một hạt gạo của cách mạng”. Vậy thưa nhạc sỹ, phải chăng bài học mà Bác Hồ muốn dạy chúng ta là chống tham ô, lãng phí?

Nhạc sỹ Huy Thục: Bác nói đến câu “Họ không tơ hào một hạt gạo của cách mạng” làm tôi lại nhớ đến một lần vào năm 1962, Bác xuống thăm đoàn Văn công Tổng cục Chính trị. Khi Bác đến nhà ăn thì chúng tôi cũng vừa ăn cơm chiều xong, Bác thấy bát đĩa để bừa bãi, cơm vãi xuống sàn nhà. Bác hỏi: Các chú có biết, hạt gạo này ai sản xuất ra không? Diễn viên văn công trả lời: Thưa Bác, là nhân dân ạ! Bác lại hỏi: Cháu có biết ai xây cái nhà cao bốn, năm tầng này cho các cháu ở không? Chúng tôi trả lời:Thưa Bác, nhân dân. Bác bảo: Đấy, người dân sản xuất ra hạt gạo mà các cháu ăn không tiết kiệm, các cháu để bừa bãi, vung cơm rơi cả xuống đất, rơi cả ra mâm. Và cái thứ hai, các cháu ăn xong chỉ có mỗi nhiệm vụ là xếp bát đĩa gọn để cho chị nuôi bưng xuống rửa, các cháu có làm được không? Tại sao ăn xong lại để bát đũa bừa bãi? Lời dạy đó của Bác Hồ làm tôi thấm lắm. Tôi thấy lời dạy của Bác rất trong sáng và có ý nghĩa đối với anh em văn công chúng tôi. Đúng là chúng tôi còn lãng phí nhiều, chưa biết quý trọng hạt thóc hạt gạo.

PV: Thưa nhạc sỹ sau những lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh đó đã ảnh hưởng tới những sáng tác của nhạc sỹ sau này như thế nào?

Năm 1969 Bác mất, tôi đi viếng Bác. Trời mưa tuôn như thế, người khóc, trời khóc. Ngày đó, các anh em nhạc sỹ đã sáng tác rất nhiều bài hát xúc động như anh Chu Minh có bài “Người là niềm tin tất thắng”, anh Đỗ Nhuận có bài “Trông cây lại nhớ đến người”. Các anh ấy viết rất hay, rất xúc động.

Tôi quyết định đi xuống trận địa, ra ngoài mặt trận xem anh em chiến sỹ khóc Bác như thế nào? Ra đến mặt trận, tôi thấy chiến sỹ, cán bộ, thanh niên xung phong các dân tộc họ vẫn tải đạn, tải lương ra tiền tuyến. Tất cả mũi súng quay về hướng địch. Các chiến sỹ đều nói: Bác mất, nhưng mà chúng em nhất định sẽ đi theo con đường của Bác. Tôi thấy xúc động quá và tôi đã viết bài “Bác đang cùng chúng cháu hành quân”. Trong đó có câu “Năm xưa Bác cùng đàn con đi chiến dịch. Rừng còn nhớ, suối vẫn trong in hình bóng Bác. Cả đoàn quân tiến theo người như thác đổ. Điện Biên năm nào vọng lời Bác giữa chiến hào...” Đúng ngày 26/3/1970, bài hát được thu thanh xong và phát trên toàn quốc. Bài hát đã có sức thôi thúc mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân trong cả nước.